Persona 5, als een game je volledig opslokt

Persona 5 was mijn eerste kennismaking met de wereld van Megaten, en ik weet vrij zeker dat ik daarin niet de enige ben.

De game verscheen in 2016 in Japan en in 2017 bij ons. Bijna absurd, eigenlijk, dat we bijna tien jaar later nog steeds wachten op concrete informatie over Persona 6.

Ik haalde Persona 5 in 2017 in huis, een paar maanden na de westerse release. In diezelfde periode verscheen ook een ander meesterwerk: NieR: Automata. Ook dat was een reeks waar ik nog nooit iets mee had gedaan. Geen Drakengard, geen eerste NieR.

De kritiek was lyrisch over allebei. Dus ja, ik kocht ze allebei, met een paar maanden ertussen.

Twee enorme games. Twee toegangspoorten tot werelden die voor mij tot dan toe volledig buiten beeld waren gebleven.

Het juiste woord is: meeslepend

Als ik Persona 5 in één woord zou moeten omschrijven, kies ik hiervoor: meeslepend.

Daarmee bedoel ik niet alleen dat de game je overspoelt met features, opties, aanpassingen en dingen om te doen. Al doet hij dat natuurlijk ook. Persona 5 zit vol systemen, activiteiten, dungeons, dialogen, tijdmanagement, gevechten, social links en alledaagse routines.

Maar wanneer ik zeg dat Persona 5 meeslepend is, bedoel ik iets emotionelers.

Persona 5 bouwt een bijzonder sterke band op met de speler. Dat doet de game via een verhaal dat als groot narratief raamwerk dient en je voortdurend blijft vasthouden. Maar vooral via al die kleinere verhalen: persoonlijk, vaak dramatisch, vaak pijnlijk, soms luchtig, soms wanhopig.

En dan zijn er natuurlijk zij: de personages.

Ze simpelweg personages noemen voelt bijna te beperkt. Na een tijdje worden ze je vriendengroep. Mensen aan wie je gehecht raakt, ook als je niet altijd evenveel hebt met bepaalde karaktertrekken die typisch zijn voor Japanse media.

Persona 5 is meeslepend in zijn stijl, zijn kleuren, zijn menu’s, zijn soundtrack, zijn ritme.

Het is mooi om naar te kijken. Het is heerlijk om naar te luisteren. Het is verdomd elegant.

Persona 5 is, simpel gezegd, cool. Maar cool op een zeldzame manier: niet omdat het spel wanhopig probeert cool te zijn, maar omdat elk onderdeel dezelfde kant op werkt.

Gevechten, demonen en het studentenleven

Persona 5 is ook meeslepend in zijn gevechtssysteem.

De demonische roster, het uitbuiten van zwaktes, het fuseren van Persona’s, het tempo van de gevechten, het schoolleven dat zich afwisselt met dungeons, de voortdurende dialogen, het opbouwen van relaties: alles grijpt in elkaar binnen een heel precieze structuur.

Op momenten schuurt Persona 5 bijna tegen een visual novel aan. Je praat veel, leeft veel, leest veel. Maar het is nooit alleen tekst. Het is routine, sfeer, emotionele opstapeling.

Je gaat naar school, je studeert, je werkt, je spreekt af met vrienden, je betreedt de Paleizen, je vecht, je keert terug naar het dagelijks leven. Juist die afwisseling zorgt voor de betovering.

Je speelt niet alleen een verhaal. Je bewoont een periode uit het leven van deze personages.

Na Persona 5 was mijn tweede grote ontmoeting met de wereld van Megaten Shin Megami Tensei.

Daar vond ik iets anders. Minder warm, minder sociaal, minder verhalend uitnodigend, maar met een gevechtssysteem dat voor mij nog verfijnder en schoner is dan dat van Persona.

Shin Megami Tensei is op een heel andere manier waanzinnig boeiend.

Minder vriendengroep, meer metafysische overleving.

Minder studentenleven, meer oorlog tussen goden, demonen en ideeën.

En ik was er compleet weg van.

Maar daarna begint er iets te verschuiven

Zoals gezegd: Persona 5 is inmiddels bijna tien jaar oud.

In de tussentijd heb ik Persona 3 Reload opgepakt, vaak genoemd als een van de beste delen in de reeks. En misschien begon precies daar de magie een klein beetje te barsten.

Persona 3 Reload bevalt me. Ik waardeer het gevechtssysteem, het verhaal, de personages, de sfeer. Toch kom ik er maar langzaam doorheen.

En ik denk dat de reden precies daar ligt: de Persona-formule is ongelooflijk krachtig, maar ook heel herkenbaar.

Persona 5, dat ik nog steeds zonder enige aarzeling aan iedereen aanraad, raakt je recht in het hart omdat je veel dingen voor het eerst meemaakt.

Het eerste Paleis.

De eerste schooldagen.

De eerste social links.

De eerste fusies.

Het eerste contact met demonen.

De eerste keer dat je begrijpt hoe die structuur het dagelijks leven, dungeon crawling, gevechten, vriendschappen, muziek, stijl en verhaal bij elkaar weet te houden.

Het is een schitterend mechaniek. Prachtig. Bijna perfect.

Maar juist daarom komt de grootste klap wanneer je het voor het eerst ziet.

Het probleem is niet de formule. Het is verzadiging

Voor alle duidelijkheid: ik zeg niet dat elke game het wiel opnieuw moet uitvinden.

Er zijn formules die werken omdat ze solide, herkenbaar en goed gebouwd zijn.

Het punt is iets anders.

Het meeslepende karakter van Persona 5 werkt verpletterend goed wanneer je onbevangen in zo’n ervaring stapt. Maar wanneer je gamebibliotheek, en vooral je mentale ruimte als speler, langzaam volloopt met Persona-achtigen of Atlus-games die structureel op elkaar lijken, verandert er iets.

Niet omdat de game ineens slecht wordt.

Maar omdat hij ruimte vraagt.

Persona is geen game die je even voor een halfuurtje opstart. Persona wil tijd, aandacht, emotionele beschikbaarheid. De game wil dat je in zijn ritme stapt. Dat je zijn routine accepteert.

In mijn geval kwam Persona 3 Reload niet al te lang na Metaphor: ReFantazio. Misschien begon ik daar een bepaalde vermoeidheid te voelen.

Geen vermoeidheid richting de kwaliteit.

Meer vermoeidheid richting de architectuur.

Persona 5 blijft een bijzondere ervaring

Dus wat wil ik nu eigenlijk zeggen?

Als je nog nooit een Persona hebt gespeeld, zal Persona 5 je waarschijnlijk omverblazen. Je zult vallen voor die meeslepende architectuur, voor de manier waarop systemen, dialogen, gevechten en alledaagsheid samensmelten tot één grote emotionele ervaring.

Als je al thuis bent in de wereld van Persona, maar deel 5 nog mist, ligt het anders. Dan is het misschien niet je eerste botsing met de formule, maar het blijft wel een van de sterkste, compleetste en meest memorabele delen uit de reeks.

En misschien is één nieuwe Persona per tien jaar uiteindelijk helemaal geen slecht idee.

Want tijd spoelt veel weg.

Verzadiging, vertrouwdheid, vermoeidheid. En misschien voelt zelfs een bekende architectuur na genoeg jaren weer fris.

Intussen staat één ding vast.

Leve de Phantom Thieves. En als je nog geen deel uitmaakt van de groep, is dit het perfecte moment om in te stappen.